การตรวจสารก่อภูมิแพ้ด้วยวิธีสะกิดผิวหนัง
ใช้เเวลา 30 นาที
งดทานยาแก้แพ้ ยาต้ายอิสตามีนอย่างน้อย 7 วัน
สามารถทำได้ในเด็กอายุ 1 ปีขึ้นไป
ค่าตรวจหาสารก่อภูมิแพ้ในอากาศ 10 รายการโดยการสะกิดผิวหนัง มีรายการตรวจดังนี้
1. ไรฝุ่นบ้าน (D.p)
2. ไรฝุ่นบ้าน (D.f)
3. วัชพืช (careless weed)
4. แมลงสาบ (Cockroach)
5. ขน/รังแคสุนัข (Dog dander)
6. ขน/รังแคแมว (Cat dander)
7. กระถินณรงค์ ไม้ประเภทพุ่ม (Acacia)
8. ละอองหญ้าขน (Paragrass)
9. สารควบคุมผลบวก (Positive control)
10. สารควบคุมผลลบ (Negative control)
Skin Prick Test คืออะไร?
คือการทดสอบโดยการหยดน้ำยาสารก่อภูมิแพ้ลงบนผิวหนัง (มักเป็นที่ท้องแขนหรือแผ่นหลัง) แล้วใช้เข็มขนาดเล็กสะกิดเบาๆ เพื่อให้น้ำยาซึมลงไป หากเราแพ้สารนั้น ร่างกายจะหลั่งสารฮีสตามีนออกมาทำให้เกิดผื่นนูนแดงและมีอาการคัน
1. จุดประสงค์ในการตรวจ
เพื่อระบุว่าผู้ป่วยแพ้สารชนิดใดบ้าง เช่น ไรฝุ่น, ขนสัตว์, เกสรดอกไม้, เชื้อรา หรืออาหารชนิดต่างๆ
ช่วยให้แพทย์วางแผนการรักษาที่ตรงจุด เช่น การหลีกเลี่ยงสารที่แพ้ หรือการทำวัคซีนภูมิแพ้ (Immunotherapy)
2. ใครบ้างที่ควรตรวจ และเริ่มได้ตั้งแต่อายุเท่าไหร่?
อายุ: สามารถทำได้ตั้งแต่วัยทารก แต่ในเด็กเล็กมากๆ ผลการทดสอบอาจไม่ชัดเจนเท่าเด็กโตหรือผู้ใหญ่ เนื่องจากผิวหนังยังตอบสนองได้ไม่เต็มที่ โดยทั่วไปมักทำได้ชัดเจนในช่วงอายุ 12 เดือนขึ้นไป
กลุ่มเป้าหมาย: ผู้ที่มีอาการเข้าข่ายโรคภูมิแพ้ เช่น จามบ่อย น้ำมูกใส คันตา ผื่นคันเรื้อรัง หรือหอบหืด
3. การเตรียมตัวและการงดยา (สำคัญมาก!)
เพื่อให้ผลตรวจแม่นยำ ไม่ถูกบดบังด้วยฤทธิ์ยา ผู้ป่วยจำเป็นต้องงดยาบางประเภทล่วงหน้า ดังนี้:
ยาแก้แพ้ (Antihistamines): ต้องงดอย่างน้อย 7 วัน (เช่น Cetirizine, Loratadine, Fexofenadine)
ยากลุ่ม Steroid ชนิดทา: งดทาบริเวณที่จะทำการทดสอบ (ท้องแขน/หลัง) อย่างน้อย 2-3 วัน
ยาลดกรดบางชนิด: (กลุ่ม H2-blocker เช่น Ranitidine) ควรงด 48 ชั่วโมง
ยากล่อมประสาทหรือยาคลายเครียดบางกลุ่ม: (เช่น Amitriptyline) ควรงด 7-14 วัน (ควรปรึกษาแพทย์ก่อนงด)
สุขภาพทั่วไป: ไม่ควรมีไข้ หรือเจ็บป่วยฉับพลันในวันที่ตรวจ
4. ขั้นตอนการตรวจ
ทำความสะอาดผิวหนัง: แพทย์จะเช็ดแอลกอฮอล์บริเวณท้องแขนหรือหลัง
หยดน้ำยา: หยดสารก่อภูมิแพ้ชนิดต่างๆ เป็นจุดๆ รวมถึงน้ำยาควบคุม (Control) เพื่อเปรียบเทียบผล
สะกิดผิว: ใช้เข็มเล็กๆ สะกิดที่ชั้นผิวหนังกำพร้า (ไม่เจ็บและไม่มีเลือดออก)
รอผล: นั่งพักรอประมาณ 15 นาที
อ่านผล: แพทย์จะวัดขนาดของรอยนูนแดงที่เกิดขึ้นเพื่อสรุปผลการแพ้
5. ข้อห้ามและข้อควรระวังในการตรวจ
โรคผิวหนังรุนแรง: หากมีผื่นเห่อทั่วตัวหรือผิวหนังอักเสบบริเวณที่จะตรวจ จะไม่สามารถทำได้
ภาวะภูมิแพ้รุนแรง (Anaphylaxis): ผู้ที่มีประวัติแพ้อย่างรุนแรงจนช็อก ต้องอยู่ในดุลพินิจของแพทย์อย่างใกล้ชิด
หญิงตั้งครรภ์: โดยทั่วไปมักเลี่ยงการตรวจในช่วงท้อง เพื่อป้องกันความเสี่ยงหากเกิดปฏิกิริยาแพ้รุนแรง
ผู้ที่ใช้ยาควบคุมความดันกลุ่ม Beta-blockers: อาจทำให้การรักษาหากเกิดอาการแพ้รุนแรงทำได้ยากขึ้น
คำแนะนำเพิ่มเติม: หากท่านไม่แน่ใจว่ายาที่ทานอยู่ต้องงดหรือไม่ ควรติดต่อคลินิกก่อนถึงวันนัดตรวจ เพื่อให้การทดสอบออกมาแม่นยำที่สุด
