เวลาเปลี่ยนสกินแคร์ใหม่ หรือแม้แต่ใช้ผลิตภัณฑ์เดิมมาสักระยะ แล้วจู่ๆ ผิวก็เกิดอาการแดง คัน หลายคนอาจสงสัยว่าตนเองกำลัง “แพ้ครีม” หรือไม่ ทางการแพทย์เรียกภาวะนี้ว่า ผื่นแพ้สัมผัส (Allergic Contact Dermatitis – ACD)
ภาวะนี้เกิดจากการที่ระบบภูมิคุ้มกันของผิวหนังตอบสนองต่อสารก่อภูมิแพ้ที่สัมผัสกับผิว (Type IV Hypersensitivity) ซึ่งมีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างจากการระคายเคืองทั่วไป (Irritant Contact Dermatitis)
สัญญาณบ่งชี้ว่าคุณอาจกำลังมีภาวะผื่นแพ้สัมผัส (ACD)
-
ระยะเวลาการเกิดอาการ (Delayed Reaction): ผื่นมักจะไม่ได้เกิดขึ้นทันทีหลังทาผลิตภัณฑ์ (เว้นแต่เคยแพ้สารนั้นมาแล้วอย่างรุนแรง) แต่มักจะปรากฏอาการหลังจากการสัมผัสสารก่อภูมิแพ้ไปแล้ว 24 ถึง 72 ชั่วโมง
-
ลักษณะของผื่น:
-
มีผื่นแดง คันมาก บางครั้งหากรุนแรงมากอาจมีตุ่มน้ำใสเล็กๆ เกิดขึ้นในบริเวณที่สัมผัสกับผลิตภัณฑ์
-
ขอบเขตของผื่นมักจะชัดเจน และตรงกับบริเวณที่ทาผลิตภัณฑ์นั้นๆ แต่อาจกระจายออกไปบริเวณใกล้เคียงได้เล็กน้อย
-
หากเกาหรือปล่อยไว้นาน ผิวอาจแห้ง ลอก แตก หรือหนาตัวขึ้น
-
-
ใช้ผลิตภัณฑ์มานานแล้ว แต่เพิ่งมาแพ้? นี่เป็นเรื่องที่พบได้บ่อย ผื่นแพ้สัมผัสสามารถเกิดขึ้นได้กับผลิตภัณฑ์ที่คุณใช้มาเป็นเดือนหรือเป็นปี เนื่องจากระบบภูมิคุ้มกันเพิ่งถูกกระตุ้นให้จดจำสารนั้นว่าเป็นสิ่งแปลกปลอม (Sensitization phase)
สารประกอบที่มักเป็นสาเหตุของผื่นแพ้สัมผัสในสกินแคร์ จากรายงานทางการแพทย์ สารก่อภูมิแพ้ที่พบบ่อยในผลิตภัณฑ์ดูแลผิว ได้แก่:
-
น้ำหอม (Fragrances): ทั้งกลิ่นสังเคราะห์และสารสกัดจากธรรมชาติ (Essential oils) บางชนิด
-
สารกันเสีย (Preservatives): เช่น สารกลุ่ม Methylisothiazolinone (MI/MCI), Parabens หรือ Formaldehyde releasers
-
ส่วนผสมอื่นๆ: เช่น ลาโนลิน (Lanolin) หรือสารกันแดดแบบเคมีบางชนิด
แนวทางการดูแลเมื่อสงสัยว่ามีอาการผื่นแพ้สัมผัส
-
หยุดใช้ผลิตภัณฑ์ที่สงสัยทันที และหลีกเลี่ยงการเกาบริเวณที่มีอาการ
-
ใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดและมอยส์เจอไรเซอร์สูตรอ่อนโยน ปราศจากน้ำหอมและสารกันเสียที่ก่อความระคายเคือง
-
ไม่ควรซื้อยาทากลุ่มสเตียรอยด์มาใช้เอง เนื่องจากหากประเมินรอยโรคผิด อาจทำให้เกิดผลข้างเคียงหรืออาการแย่ลงได้
-
หากอาการไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเพื่อรับการประเมิน อาจมีการพิจารณาทำ Patch Test (การทดสอบภูมิแพ้ผิวหนังด้วยแผ่นแปะ) เพื่อหาสารที่เป็นต้นเหตุอย่างแม่นยำ
สุขภาพผิวที่ดีเริ่มต้นจากการเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสม และเข้าใจความต้องการของผิว
ทุกการรับบริการจะได้รับการดูแลและให้คำแนะนำโดย พญ.นิอร บุญเผื่อน (ว.33606) แพทย์เฉพาะทางด้านผิวหนัง
ลัลลลิตาคลินิก (Lullalita Clinic)
Tel: 086-353-4562
Line OA: @lullalitaclinic
Website: www.lullalitaskin.com
