ปัญหาผิวหนังบริเวณหนังศีรษะที่มีลักษณะเป็นรอยแดง คัน และมีขุยหรือรังแคหลุดลอกออกมา เป็นปัญหาที่สร้างความกังวลใจและเสียบุคลิกภาพให้กับผู้ป่วยเป็นอย่างมาก ซึ่งในทางการแพทย์ผิวหนัง อาการเหล่านี้มักเป็นอาการแสดงเริ่มต้นของ 2 โรคยอดฮิต ได้แก่ “โรคสะเก็ดเงินที่หนังศีรษะ (Scalp Psoriasis)” และ “โรคเซบเดิร์ม หรือ ผิวหนังอักเสบจากต่อมไขมัน (Seborrheic Dermatitis)”
เนื่องจากทั้งสองโรคมีลักษณะภายนอกที่คล้ายคลึงกันมาก จนบางครั้งผู้ป่วยมักซื้อยามาทาเองผิดประเภท ทำให้โรคไม่สงบและลุกลาม วันนี้ ลัลลลิตาคลินิก (Lullalita Clinic) ได้รวบรวมข้อมูลอ้างอิงจากงานวิจัยทางคลินิก เพื่ออธิบายจุดสังเกตความแตกต่างของทั้ง 2 โรคให้เข้าใจง่ายและถูกต้องตามหลักวิชาการค่ะ
คำถามพบบ่อย: โรคสะเก็ดเงินที่หนังศีรษะ แตกต่างจาก เซบเดิร์ม อย่างไร?
คำตอบ: ความแตกต่างหลักอยู่ที่ “ลักษณะของขุยและขอบเขตของรอยแดง” ค่ะ โรคสะเก็ดเงินมักมีรอยแดงเข้ม ขอบเขตชัดเจน ขุยเป็นแผ่นหนาสีเงิน และมักลามเลยขอบไรผมออกมาที่หน้าผากหรือหลังหู ในขณะที่โรคเซบเดิร์ม ขุยจะมีความบางกว่า มีสีออกเหลืองและมัน (Greasy scales) รอยแดงขอบเขตไม่ชัดเจน และมักจำกัดอยู่แค่ในบริเวณที่มีต่อมไขมันหนาแน่น เช่น ร่องจมูก หรือหัวคิ้วร่วมด้วยค่ะ
เจาะลึกจุดสังเกต: สะเก็ดเงิน (Psoriasis) vs เซบเดิร์ม (Seb Derm)
-
โรคสะเก็ดเงินที่หนังศีรษะ (Scalp Psoriasis) เกิดจากการที่เซลล์ผิวหนังแบ่งตัวเร็วกว่าปกติจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน (Immune-mediated)
-
ลักษณะขุย (Scales): ขุยหรือสะเก็ดจะมีความหนามาก ซ้อนทับกันเป็นชั้น และมี “สีขาวเงิน”
-
ขอบเขตของผื่น: ผื่นมีสีแดงเข้ม ขอบเขตชัดเจนมาก
-
ตำแหน่งที่พบ: มักลามเลยขอบหน้าผาก ไรผม หลังใบหู หรือท้ายทอยออกมาอย่างชัดเจน
-
อาการร่วม: หากแกะเกาอาจมีจุดเลือดออกซิบๆ บนรอยผื่น และอาจพบความผิดปกติที่เล็บร่วมด้วย เช่น เล็บเป็นหลุม (Nail pitting)
-
โรคเซบเดิร์ม / ผิวหนังอักเสบจากต่อมไขมัน (Seborrheic Dermatitis) มีความสัมพันธ์กับความมันบนหนังศีรษะ การเพิ่มจำนวนของเชื้อราจำพวกมาลัสซีเซีย (Malassezia) และความเครียด
-
ลักษณะขุย (Scales): ขุยมีลักษณะบางกว่า มักเป็นรังแคแผ่นเล็กๆ มี “สีออกเหลืองและมีความมัน“
-
ขอบเขตของผื่น: รอยแดงมักมีสีแดงอ่อนหรือชมพู ขอบเขตไม่ค่อยชัดเจน กลืนไปกับผิวปกติ
-
ตำแหน่งที่พบ: มักไม่ลามเลยไรผมออกมาอย่างชัดเจนเหมือนสะเก็ดเงิน แต่มักพบผื่นแดงลอกร่วมด้วยในบริเวณที่ต่อมไขมันทำงานเยอะ เช่น หัวคิ้ว ร่องแก้ม ร่องจมูก หรือบริเวณหน้าอก
-
อาการร่วม: มักมีอาการคันมากกว่าสะเก็ดเงิน โดยเฉพาะเวลาอากาศร้อน เหงื่อออก หรือเครียดพกผ่อนน้อย
การวินิจฉัยและแนวทางการรักษาที่ปลอดภัย ที่ ลัลลลิตาคลินิก การแยกโรคด้วยตาเปล่าในบางกรณีทำได้ยากมาก เนื่องจากอาจมีภาวะที่โรคคาบเกี่ยวกัน เรียกว่า “Sebopsoriasis” การรักษาที่ถูกต้องจึงต้องอาศัยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญค่ะ
ที่ลัลลลิตาคลินิก ทุกการรับบริการจะได้รับการดูแลและให้คำแนะนำโดย พญ.นิอร บุญเผื่อน (ว.33606) แพทย์เฉพาะทางด้านผิวหนัง คุณหมอจะทำการซักประวัติ ตรวจดูลักษณะรอยโรคอย่างละเอียด (ในบางกรณีอาจใช้กล้องส่องขยายทางผิวหนัง หรือ Dermoscopy เพื่อดูลักษณะหลอดเลือดใต้ผื่น) และวางแผนการรักษาที่ตรงโรค ทั้งการจ่ายยาทาลดการอักเสบ แชมพูสระผมทางการแพทย์ หรือยารับประทานอย่างปลอดภัย เพื่อลดอาการอักเสบและควบคุมโรคให้สงบในระยะยาวค่ะ
-
ข้อมูลนี้จัดทำขึ้นเพื่อเป็นความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการประเมินลักษณะโรคผิวหนังเท่านั้น ห้ามผู้ป่วยซื้อยามาทาหรือรับประทานด้วยตนเอง
-
ทั้งสองโรคเป็นโรคเรื้อรัง ผลจากการเข้ารับการรักษาพยาบาลเป็นผลที่เกิดขึ้นสำหรับผู้ป่วยเฉพาะราย และผลลัพธ์อาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล
-
การวินิจฉัยแยกโรคและการสั่งจ่ายยา ต้องอยู่ภายใต้การประเมินสภาพผิวจากแพทย์ประจำสถานพยาบาลเท่านั้น
ปรึกษาปัญหาโรคหนังศีรษะ รังแคเรื้อรัง หรือนัดหมายแพทย์เฉพาะทาง ได้ที่:
🏥 ลัลลลิตาคลินิก (Lullalita Clinic)
📞 Tel: 086-353-4562
📱 Line OA: @lullalitaclinic
🌐 Website: www.lullalitaskin.com
สะเก็ดเงินที่หนังศีรษะ, เซบเดิร์มที่หนังศีรษะ, รังแคเรื้อรัง, แยกโรคสะเก็ดเงิน เซบเดิร์ม, Scalp Psoriasis อาการ, ผิวหนังอักเสบ เซบเดิร์ม, คลินิกโรคผิวหนัง, หมอผิวหนัง, ลัลลลิตาคลินิก, Lullalita Clinic, พญ.นิอร บุญเผื่อน
